Brak mowy u dziecka bardzo często budzi w rodzicach niepokój, bezradność i wiele pytań.
Czy to jeszcze etap rozwoju? Czy dziecko „nadrobi”? Czy potrzebuje wsparcia?

Każde dziecko rozwija się we własnym tempie, jednak trudności w komunikacji warto obserwować uważnie i nie ignorować sygnałów, które mogą świadczyć o potrzebie diagnozy oraz terapii.

W przedszkolu Terapeutycznym TIBA patrzymy na komunikację szerzej niż tylko na pojawienie się pierwszych słów.
Zwracamy uwagę również na:

• kontakt z drugim człowiekiem,
• reakcję na imię,
• wskazywanie,
• wspólne pole uwagi,
• gesty,
• rozumienie komunikatów,
• potrzebę kontaktu i relacji.

Bo komunikacja zaczyna się dużo wcześniej niż mowa.

Kiedy brak mowy może być sygnałem?

Warto skonsultować się ze specjalistą, gdy dziecko:

• nie reaguje na swoje imię,
• nie wskazuje palcem,
• nie próbuje komunikować potrzeb,
• nie nawiązuje kontaktu wzrokowego,
• nie pojawiają się pierwsze słowa,
• utraciło wcześniej nabyte słowa,
• komunikuje się głównie poprzez krzyk lub zachowania trudne,
• ma trudność z rozumieniem prostych komunikatów,
• wydaje się wycofane lub „zamknięte we własnym świecie”.

Wczesne wsparcie ma ogromne znaczenie dla rozwoju komunikacji, relacji społecznych oraz codziennego funkcjonowania dziecka.

Co może być przyczyną trudności w rozwoju mowy?

Brak mowy lub opóźniony rozwój komunikacji mogą mieć różne przyczyny. Często trudności dotyczą nie tylko samej mowy, ale również rozwoju społecznego, emocjonalnego, sensorycznego lub neurologicznego.

Trudności mogą wynikać między innymi z:

• zaburzeń ze spektrum autyzmu,
• opóźnionego rozwoju mowy,
• trudności sensorycznych,
• problemów ze słuchem,
• zaburzeń neurologicznych,
• trudności w planowaniu motorycznym,
• zaburzeń komunikacji społecznej,
• przeciążenia emocjonalnego,
• trudności w rozumieniu języka.

Każde dziecko wymaga indywidualnego spojrzenia i całościowej diagnozy.

Komunikacja to coś więcej niż słowa

Dziecko, które nie mówi, nadal ma potrzebę komunikowania:

• emocji,
• potrzeb,
• wyborów,
• dyskomfortu,
• relacji i bliskości.

Dlatego tak ważne jest wspieranie wszystkich form komunikacji — również wtedy, gdy mowa rozwija się wolniej.

W przedszkolu terapeutycznym TIBA wspieramy rozwój:

• komunikacji werbalnej,
• komunikacji alternatywnej i wspomagającej (AAC),
• gestów,
• wskazywania,
• wspólnego pola uwagi,
• rozumienia komunikatów,
• komunikacji społecznej.

Naszym celem nie jest wyłącznie rozwój słów, ale przede wszystkim budowanie możliwości porozumiewania się z otoczeniem.

Dlaczego komunikacja jest tak ważna?

Trudności komunikacyjne bardzo często wpływają na:

• poziom frustracji,
• zachowania trudne,
• relacje społeczne,
• emocje dziecka,
• poczucie bezpieczeństwa,
• samodzielność.

Dziecko, które nie potrafi zakomunikować swoich potrzeb, często doświadcza napięcia i niezrozumienia.

Dlatego tak ważne jest jak najwcześniejsze wspieranie komunikacji — niezależnie od tego, czy będzie ona oparta na mowie, gestach, obrazkach czy komunikacji alternatywnej.

Jak wspieramy dzieci w przedszkolu TIBA?

W pracy z dziećmi skupiamy się przede wszystkim na budowaniu relacji, poczucia bezpieczeństwa i funkcjonalnej komunikacji.

Wspieramy dzieci poprzez:

• terapię komunikacji,
• AAC,
• terapię logopedyczną,
• trening umiejętności społecznych,
• terapię pedagogiczną,
• rozwój wspólnego pola uwagi,
• naukę komunikowania potrzeb,
• wspieranie relacji społecznych.

Pracujemy spokojnie, w atmosferze bezpieczeństwa i z dużą uważnością na indywidualne potrzeby dziecka.

Najważniejsze jest zrozumienie dziecka

Brak mowy nie oznacza braku potrzeby kontaktu.

Każde dziecko chce być rozumiane, mieć wpływ na swoje otoczenie i móc komunikować swoje potrzeby.

Dlatego w przedszkolu patrzymy na komunikację nie tylko jako rozwój słów, ale przede wszystkim jako budowanie relacji, bezpieczeństwa i możliwości porozumiewania się ze światem.

FAQ — Moje dziecko nie mówi

Czy brak mowy zawsze oznacza autyzm?

Nie. Brak mowy lub opóźniony rozwój komunikacji mogą mieć różne przyczyny i nie zawsze oznaczają zaburzenia ze spektrum autyzmu.
Trudności mogą wynikać między innymi z opóźnionego rozwoju mowy, trudności sensorycznych, problemów ze słuchem, zaburzeń neurologicznych lub trudności w komunikacji społecznej.

Dlatego tak ważna jest indywidualna diagnoza i całościowe spojrzenie na rozwój dziecka.

Kiedy warto zgłosić się do specjalisty?

Warto skonsultować rozwój dziecka, gdy:

• nie reaguje na imię,
• nie wskazuje palcem,
• nie próbuje komunikować potrzeb,
• nie pojawiają się pierwsze słowa,
• utraciło wcześniej nabyte słowa,
• ma trudność z rozumieniem komunikatów,
• komunikuje się głównie poprzez krzyk lub zachowania trudne.

Im wcześniej dziecko otrzyma wsparcie, tym większe możliwości wspierania rozwoju komunikacji.

Czy dziecko, które nie mówi, rozumie co się do niego mówi?

Bardzo często tak.
Brak mowy nie oznacza automatycznie braku rozumienia komunikatów. Niektóre dzieci rozumieją znacznie więcej, niż są w stanie wyrazić.

Dlatego podczas diagnozy zawsze oceniamy zarówno komunikację czynną, jak i rozumienie języka.

Czy warto czekać, aż dziecko „samo zacznie mówić”?

Każde dziecko rozwija się indywidualnie, jednak w przypadku niepokojących sygnałów nie warto długo zwlekać z konsultacją.

Wczesne wsparcie z wykorzystaniem komunikacji alternatywnej AAC nie szkodzi dziecku, a może znacząco pomóc w rozwoju komunikacji, relacji społecznych i samodzielności.

Czy wprowadzenie AAC sprawi, że dziecko nie zacznie mówić?

Nie.
Badania i doświadczenie pokazują, że komunikacja alternatywna i wspomagająca (AAC) nie hamuje rozwoju mowy. Wręcz przeciwnie — często zmniejsza frustrację dziecka i wspiera rozwój komunikacji.

AAC daje dziecku możliwość wyrażania potrzeb, emocji i budowania relacji jeszcze zanim pojawi się mowa werbalna.

Jak wygląda terapia dziecka, które nie mówi?

Terapia zawsze dostosowana jest do indywidualnych potrzeb dziecka.
W pracy skupiamy się przede wszystkim na:

• budowaniu relacji,
• rozwijaniu komunikacji,
• wspólnym polu uwagi,
• rozumieniu komunikatów,
• nauce komunikowania potrzeb,
• rozwijaniu kontaktu społecznego.

Wykorzystujemy również komunikację alternatywną, zabawę oraz naturalne sytuacje dnia codziennego.

Czy brak mowy wpływa na zachowanie dziecka?

Bardzo często tak.
Dziecko, które nie potrafi zakomunikować swoich potrzeb, może doświadczać dużej frustracji, napięcia i poczucia niezrozumienia.

Trudności komunikacyjne mogą wpływać między innymi na:

• zachowania trudne,
• wycofanie,
• złość,
• trudności społeczne,
• przeciążenie emocjonalne.

Strona www stworzona w kreatorze WebWave.

tiba.edu.pl