Komunikacja to coś więcej niż słowa

Nie każde dziecko komunikuje się za pomocą mowy werbalnej.
Niektóre dzieci:

• używają pojedynczych słów,
• komunikują się gestem,
• prowadzą dorosłego za rękę,
• pokazują potrzeby zachowaniem,
• wycofują się lub reagują frustracją,
• nie mają jeszcze skutecznego sposobu porozumiewania się z otoczeniem.

W przedszkolu TIBA  patrzymy na komunikację szerzej niż tylko na rozwój mowy.
Naszym celem jest przede wszystkim umożliwienie dziecku:

• wyrażania potrzeb,
• budowania relacji,
• komunikowania emocji,
• dokonywania wyborów,
• uczestniczenia w codziennym życiu.

Bo każde dziecko potrzebuje być rozumiane.

Czym jest AAC?

AAC (Augmentative and Alternative Communication) to komunikacja alternatywna i wspomagająca.

Obejmuje różne sposoby wspierania komunikacji, między innymi:

• symbole obrazkowe,
• książki komunikacyjne,
• gesty,
• piktogramy,
• komunikatory,
• urządzenia generujące mowę,
• aplikacje komunikacyjne.

AAC może:

• wspierać rozwój mowy,
• ułatwiać komunikację,
• zmniejszać frustrację,
• budować poczucie sprawczości,
• pomagać dziecku uczestniczyć w relacjach społecznych.

AAC nie odbiera dziecku szansy na rozwój mowy

To jedna z najczęstszych obaw rodziców.

Wiele rodzin boi się, że jeśli dziecko otrzyma komunikację alternatywną:

• „przestanie próbować mówić”,
• „rozleniwi się”,
• „już nigdy nie zacznie mówić”.

Aktualne badania oraz doświadczenie kliniczne pokazują jednak, że AAC:

nie hamuje rozwoju mowy,

a bardzo często:

wspiera rozwój komunikacji i pojawianie się mowy werbalnej.

Dziecko, które może skutecznie komunikować swoje potrzeby:

• doświadcza mniejszej frustracji,
• częściej inicjuje kontakt,
• lepiej rozumie sens komunikacji,
• ma większą motywację do porozumiewania się z otoczeniem.

Na czym skupiamy się podczas terapii?

Terapia komunikacji w przedszkolu Terapeutycznym TIBA koncentruje się przede wszystkim na:

• budowaniu intencji komunikacyjnej,
• rozwijaniu komunikacji funkcjonalnej,
• wspólnym polu uwagi,
• rozumieniu komunikatów,
• rozwijaniu relacji społecznych,
• wspieraniu mowy,
• wprowadzaniu i rozwijaniu AAC,
• zmniejszaniu frustracji komunikacyjnej,
• wspieraniu samodzielności dziecka.

Pracujemy w oparciu o:

• relację,
• motywację dziecka,
• naturalne sytuacje komunikacyjne,
• indywidualne potrzeby i możliwości dziecka.

AAC to nie „ostateczność”

Nowoczesne podejście do komunikacji zakłada, że AAC można wprowadzać wcześnie — również równolegle z terapią mowy.

Nie czekamy, aż dziecko „udowodni”, że jest gotowe na komunikację.
Każde dziecko ma prawo do możliwości wyrażania:

• potrzeb,

• emocji,

• wyborów,

• sprzeciwu,

• relacji z drugim człowiekiem.

Jak wygląda terapia?

Program terapii zawsze dostosowujemy indywidualnie do potrzeb dziecka.

Podczas zajęć:

• budujemy komunikację krok po kroku,
• uczymy dziecko funkcjonalnego porozumiewania się,
• wspieramy rozwój relacji,
• rozwijamy rozumienie języka,
• uczymy korzystania z AAC w codziennych sytuacjach.

W terapii ogromną wagę przykładamy do:

• poczucia bezpieczeństwa,
• motywacji,
• relacji,
• komunikacji naturalnej i funkcjonalnej.

Współpraca z rodzicami

Komunikacja rozwija się nie tylko podczas terapii, ale przede wszystkim w codziennym życiu.

Dlatego wspieramy rodziców poprzez:

• konsultacje,
• naukę korzystania z AAC,
• strategie wspierania komunikacji w domu,
• psychoedukację,
• wspólne budowanie środowiska komunikacyjnego dziecka.

Najważniejsze jest bycie rozumianym

Dziecko, które nie mówi lub mówi niewiele, nadal ma ogromną potrzebę komunikowania się ze światem.

Naszym celem nie jest wyłącznie rozwój słów, ale przede wszystkim stworzenie dziecku możliwości:

• wyrażania siebie,
• budowania relacji,
• uczestniczenia w życiu społecznym,
• doświadczania sprawczości i bezpieczeństwa.

FAQ — Terapia mowy i AAC

Czy AAC sprawi, że moje dziecko nie zacznie mówić?

Nie.
To jeden z najczęstszych mitów dotyczących AAC.

Aktualne badania pokazują, że AAC:

• nie hamuje rozwoju mowy,
• bardzo często wspiera rozwój komunikacji,
• może zwiększać liczbę prób wokalizacji i kontaktu społecznego.

Czy AAC jest tylko dla dzieci niemówiących?

Nie.
AAC może wspierać również dzieci:

• mówiące pojedynczymi słowami,
• mające trudności komunikacyjne,
• przeciążające się emocjonalnie,
• mające trudności z komunikacją społeczną,
• które w stresie tracą możliwość skutecznego komunikowania się.

Czy dziecko jest „za małe” na AAC?

Nie.
Nie istnieje „minimalny wiek” potrzebny do rozpoczęcia komunikacji alternatywnej.

Coraz częściej podkreśla się znaczenie bardzo wczesnego wspierania komunikacji.

Czy AAC oznacza rezygnację z terapii mowy?

Nie.
AAC może być stosowane równolegle z terapią mowy i bardzo często wspiera rozwój komunikacji werbalnej.

Naszym celem zawsze jest rozwijanie najbardziej funkcjonalnego sposobu komunikacji dla konkretnego dziecka.

Jakie dzieci mogą korzystać z AAC?

AAC może wspierać dzieci:

• w spektrum autyzmu,
• z opóźnionym rozwojem mowy,
• z trudnościami neurologicznymi,
• z apraksją mowy,
• z niepełnosprawnością intelektualną,
• z trudnościami komunikacyjnymi i społecznymi.

Czy korzystanie z AAC jest trudne dla dziecka?

System komunikacji zawsze dobierany jest indywidualnie do możliwości dziecka.

Nauka AAC odbywa się stopniowo, w naturalnych sytuacjach i z dużym wsparciem terapeuty oraz rodziców.

Czy rodzice uczą się korzystania z AAC?

Tak.
Współpraca z rodzicami jest bardzo ważną częścią terapii.

Pokazujemy:

• jak wspierać komunikację dziecka,
• jak korzystać z AAC w domu,
• jak budować codzienne sytuacje komunikacyjne,
• jak reagować na próby komunikacji dziecka.

Czy AAC pomaga zmniejszać trudne zachowania?

Bardzo często tak.
Wiele trudnych zachowań wynika z frustracji komunikacyjnej i braku możliwości skutecznego wyrażania potrzeb.

Rozwijanie komunikacji często wpływa na:

• zmniejszenie napięcia,
• większe poczucie bezpieczeństwa,
• lepsze funkcjonowanie społeczne,
• redukcję zachowań trudnych.

Polecane źródła o AAC i komunikacji

• ISAAC Polska – AAC — rzetelne informacje o komunikacji alternatywnej i wspomagającej.
• Fundacja Pomoc Autyzm – AAC — artykuły, aplikacje i praktyczne informacje dla rodziców.
• Fundacja JiM – Każdy ma prawo do komunikacji — kampania pokazująca znaczenie AAC w codziennym życiu dzieci niemówiących.
• Fundacja Synapsis – komunikacja alternatywna a autyzm — wyjaśnienie czym jest AAC i jak wspiera osoby w spektrum autyzmu.
• Autyzm po ludzku – AAC — blog i materiały dla rodziców dzieci w spektrum autyzmu.

Strona www stworzona w kreatorze WebWave.

tiba.edu.pl